Bắc Giang – Sắc màu lễ hội, đậm đà bản sắc
Lễ hội truyền thống ở Bắc Giang là nét đẹp văn hóa lâu đời, phản ánh đời sống tinh thần phong phú và lòng biết ơn của người dân đối với các bậc tiền nhân. Mỗi dịp lễ hội, không gian làng quê trở nên rộn ràng với những nghi lễ trang nghiêm, những trò chơi dân gian và các hoạt động văn hóa đặc sắc. Đây không chỉ là dịp để người dân cầu mong bình an, may mắn mà còn là cơ hội để du khách khám phá những giá trị văn hóa truyền thống độc đáo của vùng đất Bắc Giang.
"Hội vật có tiếng làng Gia
Hội đu làng Hả, chọi gà Nhã Nam"
1- Lễ hội Xương Giang
Lễ hội Xương Giang được tổ chức vào ngày 6 tháng Giêng hàng năm tại thành phố Bắc Giang, nhằm tưởng nhớ chiến thắng Xương Giang vang dội của nghĩa quân Lam Sơn dưới sự lãnh đạo của Lê Lợi. Đây là một trong những lễ hội nổi tiếng tại Bắc Giang, mang đậm dấu ấn lịch sử và truyền thống yêu nước.
Lễ dâng hương được tổ chức ở trung tâm khai hội rất long trọng. Ở đây các lễ chào cờ, lễ đọc diễn văn khai mạc, đọc “Đại cáo bình ngô”, đọc “Xương Giang phú”, lễ múa ra quân được tiến hành. Giữa các lễ này đều có nhạc hiệu làm nền vang lên trầm hùng và thúc giục lòng người.
Sau lễ dâng hương các đoàn rước trở về làng mình, làm lễ Am Vị đưa xếp các đồ tế khí, kiệu, ngựa vào vị trí cũ. Riêng làng Thành và Làng Vẽ thì là lúc bắt đầu vào hội lệ của làng mình.
2- Lễ hội Yên Thế
Lễ hội Yên Thế được tổ chức vào ngày 16/3 hàng năm tại huyện Yên Thế, tưởng niệm cuộc khởi nghĩa chống Pháp oanh liệt do Hoàng Hoa Thám lãnh đạo. Đây là một trong những lễ hội Bắc Giang nổi tiếng gắn liền với lịch sử dân tộc, thu hút hàng vạn người tham dự mỗi năm.
3- Lễ hội chùa Vĩnh Nghiêm
Lễ hội chùa Vĩnh Nghiêm, diễn ra vào ngày 14 tháng Giêng âm lịch tại xã Trí Yên, huyện Yên Dũng. Đây được xem là một trong những lễ hội nổi tiếng tại Bắc Giang, nổi bật với dấu ấn Phật giáo sâu sắc. Chùa Vĩnh Nghiêm cũng là nơi được mệnh danh là "trung tâm Phật giáo Trúc Lâm", gắn liền với các vị tổ Trần Nhân Tông, Pháp Loa, Huyền Quang.
Trong không khí trang nghiêm, đông đảo Phật tử và du khách tụ hội về đây để dâng hương, cầu an và hòa mình vào các nghi lễ truyền thống cùng những buổi thiền giảng ý nghĩa. Lễ hội Bắc Giang này không chỉ là dịp để tôn vinh đạo pháp mà còn thể hiện sự gắn bó giữa đạo và đời.
4- Lễ hội Thổ Hà
Làng Thổ Hà, nằm ở xã Vân Hà, huyện Việt Yên, được biết đến với truyền thống làm bánh đa nem và nghề gốm lâu đời. Lễ hội Thổ Hà được tổ chức vào ngày 20 tháng Giêng, là dịp để người dân bày tỏ lòng thành kính với Thành Hoàng làng và tổ nghề.
Ngoài nghi thức rước kiệu, dâng hương, phần hội còn mang đến nhiều trò chơi dân gian như cờ người, đấu vật, hát quan họ trên thuyền... Những trải nghiệm ấy đã biến lễ hội Bắc Giang này trở thành điểm đến hấp dẫn, giữ chân du khách thập phương.
5- Lễ hội Cầu Vồng
Lễ hội Cầu Vồng là một trong những lễ hội Bắc Giang được yêu thích, diễn ra thường niên tại huyện Sơn Động. Đây là dịp tôn vinh bản sắc văn hóa của các dân tộc Tày, Nùng, Dao, Sán Chí... thông qua chuỗi hoạt động đặc sắc, từ trình diễn trang phục truyền thống, văn nghệ dân gian đến trò chơi dân tộc.
Nổi bật với không gian văn hóa rực rỡ và đầy màu sắc, lễ hội Cầu Vồng còn góp phần gắn kết cộng đồng, thu hút đông đảo du khách thập phương đến trải nghiệm. Với sự đầu tư bài bản và ý nghĩa sâu sắc, Lễ hội Bắc Giang này là minh chứng cho nỗ lực gìn giữ và phát huy di sản văn hóa phi vật thể của địa phương.
Nơi văn hóa truyền thống tỏa sáng.
Những lễ hội truyền thống ở Bắc Giang không chỉ mang đến không khí rộn ràng mà còn là nơi lưu giữ hồn cốt văn hóa của vùng đất này qua bao thế hệ. Mỗi mùa lễ hội đi qua nhưng những giá trị truyền thống vẫn còn mãi, trở thành nét đẹp đặc trưng thu hút du khách gần xa. Ghé thăm Bắc Giang vào mùa lễ hội, bạn sẽ cảm nhận được trọn vẹn sự sôi động, niềm vui và bản sắc văn hóa đậm đà của miền quê này.
"Vạn Vân có bến Thổ Hà
Vạn Vân nấu rượu, Thổ Hà nung vôi
Tưởng rằng đá nát thì thôi,
Nào ngờ đá nát nung vôi lại nồng"